Amba to jeden z dziwniejszych sosów, jakie chce wprowadzić do waszej kuchni. Fermentowane mango, mnóstwo wywalających kubki smakowe w kosmos przypraw, trochę pracy i efekt wow.

Amba w moim wykonaniu ma już swoją historię kradzieży. Podczas warsztatów z kuchni Izraela, które prowadziłam podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej, zniknęło mi pudełko zrobionej zawczasu w domu amby. Po pudełku została pokrywka, a na niej karteczka: „Przepraszam, musiałem zabrać pudełko do domu, żeby wylizać!”. Po takiej wiadomości wnioskuję, że amba wyszła całkiem dobra. Amba festiwalowa była robiona zgodnie ze sztuką — na marynowanym w soli mango, suszonym potem na słońcu. Jednak Polska to nie Indie i o dobre mango trudno (można kupić w indyjskich sklepach online), a jak już się trafi, to trochę droga impreza, zatem dostaniecie trzy przepisy, trzy wersje, a każda wersja to bardzo dobra amba. Można eksperymentować i sprawdzić, która amba najbardziej smakuje.

Na początek amba najbardziej ortodoksyjna. Potrzebujemy:

• 2 średniej wielkości mango, obrane i pokrojone w kostkę 
• 2 łyżki soli
• 1/4 szklanki oliwy
• 1 łyżeczkę ziaren gorczycy białej
• 1 łyżeczkę nasion kopru włoskiego
• 2 łyżeczki nasion kuminu rzymskiego 
• 1 łyżeczkę mielonego czarnego pieprzu 
• 1/2 łyżeczki mielonej kolendry 
• 1 łyżkę ostrej mielonej papryki 
• 1 łyżkę brązowego cukru 
• 8 ząbków czosnku (ząbki obieramy i przeciskamy przez praskę)
• 120 ml wody.

Przygotowanie:

1. Każdy kawałek obranego mango obtaczamy w soli i wkładamy do słoika. Słoik zamykamy i odstawiamy na pięć dni. Po tym czasie mango odcedzamy z powstałego płynu (płyn zostawiamy, nie wylewamy) i układamy na ręcznikach papierowych. Dokładnie osuszamy, idealnie jest wystawić na kilka godzin na słońce. 
2. Przyprawy rozcieramy w moździerzu.
3. W garnku z grubym dnem rozgrzewamy oliwę i dodajemy przyprawy. Jak przyprawy zaczną strzelać, to dorzucamy czosnek i cukier. Smażymy na średnim ogniu około 3 minut. 
4. Dodajemy mango, płyn z mango i wodę, dusimy to kilka minut, aż mocno odparuje. Całość miksujemy blenderem. 

Podczas smażenia amba będzie bardzo mocno pachniała, może szczypać w nos i oczy, więc otwórzcie okno. 

Amba ekspresowa I. Składniki: 

• 2 średnie obrane mango
• 1 średnia cebula
• 1 mała papryczka jalapeno 
• 1 łyżeczka soli
• 4 duże ząbki czosnku posiekane drobno
• 1 łyżka kurkumy
• 2 łyżeczki nasion gorczycy białej 
• 1 łyżeczka nasion kopru włoskiego
• 1/2 łyżeczki mielonego kuminu
• 1/2 łyżeczki słodkiej mielonej papryki
• 3 łyżki soku z cytryny
• 300 ml wody.

Przygotowanie:

1. Na patelni z grubym dnem smażymy około 2 minut mango. Smażymy na suchej patelni. 
2. Dodajemy wodę, posiekaną cebulę i czosnek, sól, kurkumę i jalapeno. Gotujemy na średnim ogniu 5 min. 
3. Przyprawy prażymy na suchej patelni i jak zaczną strzelać i mocno pachnieć, to dodajemy do gotującego się mango. 
4. Całość dusimy, aż mango się rozpadnie i woda mocno odparuje. 
5. Ściągamy z ognia, dodajemy sok z cytryny i miksujemy. 

Amba ekspresowa II. Składniki:

• puszka pulpy z mango 
• 1 średnia cebula, drobno pokrojona 
• 1 łyżeczka płatków chilli 
• 3 duże ząbki czosnku (przeciśnięte przez praskę)
• 1,5 łyżeczki nasion kopru włoskiego
• 1,5 łyżeczki ziarenek gorczycy białej 
• 1 łyżeczka nasion kuminu 
• 1 łyżeczka ziaren czarnego pieprzu 
• 3 łyżki soku z cytryny
• 2 łyżki oliwy z oliwek.

Przygotowanie:

1. Na suchej patelni prażymy wszystkie przyprawy i jak zaczną pachnieć, przekładamy do moździerza i ucieramy. 
2. W garnuszku z grubym dnem rozgrzewamy oliwę i obsmażamy czosnek i cebulę, dorzucamy przyprawy i chwilę smażymy. 
3. Dodajemy mango i chwilę gotujemy, cały czas mieszając, aż przyprawy i mango się połączą. 
4. Ściągamy z ognia, dodajemy sok z cytryny i doprawiamy solą. Jeśli będzie dla was za mało kwaśne, to można śmiało dodać soku z cytryny.

Amba może być przechowywana do miesiąca, w zamkniętym słoiku i najlepiej w lodówce

Do czego podawać ambę?

Amba pasuje do wszystkiego — nadaje się jako dip do wszelkiego rodzaju krakersów, paluszków, jako marynata do mięsa (drób i ryby w szczególności), jest świetna do falafeli, do robienia dressingów sałatkowych. Bardzo dobrze się sprawdza jako sos do kanapek.